Αξιωματούχος των ΗΠΑ φέρεται να προειδοποιεί για «συνομιλία μέσω βομβών», ενώ το Ιράν ισχυρίζεται αμερικανική υποχώρηση στο πετρέλαιο

Οι εντάσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ παρέμειναν στα ύψη τη Δευτέρα, με Αμερικανό αξιωματούχο να χαρακτηρίζει, σύμφωνα με πληροφορίες, την τελευταία αντικατάσταση πρότασης του Ιράν για τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου ως ανεπαρκή και να δηλώνει ότι οι διαπραγματεύσεις «δεν σημειώνουν μεγάλη πρόοδο». Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι εάν το Ιράν δεν ανταποκριθεί καλύτερα, θα πρέπει να υπάρξει μια «συνομιλία μέσω βομβών».
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης είχαν περιγράψει νωρίτερα τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον ως «υπερβολικές». Ωστόσο, αργότερα τη Δευτέρα, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim της χώρας μετέδωσε ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε να παγώσει τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο κατά τη διάρκεια των εν εξελίξει πυρηνικών συνομιλιών.
Εάν αυτό αληθεύει, θα αποτελούσε μια νέα υποχώρηση από την πλευρά των ΗΠΑ. Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει ειδικές εξαιρέσεις (waivers) όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Παράλληλα, ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Ουάσιγκτον έχει δείξει επίσης ευελιξία στο να επιτρέψει στο Ιράν να διατηρήσει περιορισμένες ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Αυτές οι διεργασίες σημειώθηκαν εν μέσω αναφορών ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο επανέναρξης των πληγμάτων κατά του Ιράν, και μία ημέρα αφότου ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «το ρολόι χτυπάει» για την Τεχεράνη ώστε να συμφωνήσει σε μια συμφωνία, «αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα από αυτούς».
Ο Τραμπ έχει θέσει επανειλημμένα προθεσμίες και τελεσίγραφα στο Ιράν και στη συνέχεια υπαναχωρεί. Δημοσκόπηση των New York Times/Siena που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα έδειξε ότι ο πόλεμος είναι μη δημοφιλής στους ψηφοφόρους και πλήττει τη δημοτικότητά του ενόψει των φετινών ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, με το ποσοστό αποδοχής του να πέφτει στο 37%.
Δύο αξιωματούχοι της Μέσης Ανατολής δήλωσαν στους New York Times ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ «βρίσκονται σε έντονες προετοιμασίες, τις μεγαλύτερες από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία», για μια πιθανή επανέναρξη των επιθέσεων κατά του Ιράν αυτή την εβδομάδα.
Ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ήταν προγραμματισμένο να συγκαλέσει μια μικρή ομάδα ανώτερων υπουργών και συμβούλων το βράδυ της Δευτέρας για μια συζήτηση σε θέματα ασφαλείας, όπως δήλωσε στους Times of Israel το γραφείο ενός εκ των υπουργών, μετά από μια παρόμοια συζήτηση το βράδυ της Κυριακής.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι το γεγονός ότι το Ιράν υπέβαλε μια αντιπρόταση αποτελεί καλό σημάδι, αλλά ο πόλεμος θα μπορούσε να επαναληφθεί εάν οι συνομιλίες παραμείνουν σε τέλμα.
«Είναι ώρα για τους Ιρανούς να δείξουν καλή θέληση», φέρεται να δήλωσε ο αξιωματούχος. «Χρειαζόμαστε μια πραγματική, στιβαρή και λεπτομερή συζήτηση [σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα]. Αν αυτό δεν συμβεί, θα έχουμε μια συνομιλία μέσω βομβών, κάτι που θα είναι κρίμα».
Σε προηγούμενους όρους για μια συμφωνία που απορρίφθηκαν από τον Τραμπ, το Ιράν είχε αρνηθεί να εγκαταλείψει το απόθεμά του σε ουράνιο εμπλουτισμένο κατά 60% και επέμενε στο «δικαίωμα» στον εμπλουτισμό. Το ίδιο αρνείται ότι επιδιώκει πυρηνικά όπλα, αλλά έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα που δεν έχουν καμία πολιτική εφαρμογή.
«Όπως ανακοινώσαμε χθες, οι ανησυχίες μας μεταφέρθηκαν στην αμερικανική πλευρά», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαέι, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων τη Δευτέρα.
Οι ανταλλαγές απόψεων «συνεχίζονται μέσω του Πακιστανού μεσολαβητή», είπε, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Ο Μπαγκαέι υπεραμύνθηκε των απαιτήσεων του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που είναι παγωμένα στο εξωτερικό και της άρσης των μακροχρόνιων κυρώσεων. «Τα σημεία που θίγονται αποτελούν ιρανικά αιτήματα που έχουν υπερασπιστεί σταθερά από την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα σε κάθε γύρο διαπραγματεύσεων», δήλωσε.
Υπερασπίστηκε επίσης τον ιρανικό όρο να καταβάλουν οι ΗΠΑ πολεμικές αποζημιώσεις, περιγράφοντας τη σύγκρουση ως «παράνομη και αβάσιμη».
Σχετικά με την πιθανότητα μιας νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης, ο Μπαγκαέι δήλωσε ότι το Ιράν είναι «πλήρως προετοιμασμένο για κάθε ενδεχόμενο».
Την Κυριακή, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον είχε παρουσιάσει μια λίστα πέντε σημείων, η οποία περιλάμβανε την απαίτηση το Ιράν να διατηρήσει σε λειτουργία μόνο μία πυρηνική εγκατάσταση και να μεταφέρει το απόθεμα του εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ΗΠΑ είχαν αρνηθεί να αποδεσμεύσουν «έστω και το 25%» των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν ή να πληρώσουν αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές, σύμφωνα με το Fars.
Το δημοσίευμα ανέφερε ότι οι ΗΠΑ είχαν επίσης ξεκαθαρίσει πως θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες μόνο όταν η Τεχεράνη εμπλακεί σε επίσημες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr ανέφερε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μην προσφέροντας απτές παραχωρήσεις, θέλουν να αποσπάσουν παραχωρήσεις που απέτυχαν να κέρδισουν κατά τη διάρκεια του πολέμου, γεγονός που θα οδηγήσει σε αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις». Περιέγραψε δε τους αμερικανικούς όρους ως «υπερβολικούς».
Σε μια προηγούμενη πρόταση, η οποία εστάλη την περασμένη εβδομάδα, το Ιράν είχε ζητήσει τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της εκστρατείας του Ισραήλ στον Λίβανο, καθώς και τη διακοπή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, ο οποίος εφαρμόζεται από τις 13 Απριλίου. Ζήτησε επίσης την άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν και την αποδέσμευση των περιουσιακών του στοιχείων που είναι παγωμένα στο εξωτερικό.
Το Fars ανέφερε ότι η ιρανική πρόταση είχε τονίσει πως η Τεχεράνη θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τα στρατηγικά Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας ενεργειακή αρτηρία την οποία το Ιράν έχει κρατήσει σε μεγάλο βαθμό κλειστή από την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Μια εύθραυστη εκεχειρία βρίσκεται σε ισχύ από τις 8 Απριλίου.
Το Ιράν ανακοινώνει νέο φορέα για τη διαχείριση του Ορμούζ
Επίσης τη Δευτέρα, η ανώτατη αρχή ασφαλείας του Ιράν ανακοίνωσε τη σύσταση ενός νέου φορέα για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, καθώς η Τεχεράνη επιθυμεί να χρεώνει τα πλοία που τα διασχίζουν.
Στον επίσημο λογαριασμό του στο X, το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας κοινοποίησε μια ανάρτηση για την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA), αναφέροντας ότι θα παρέχει «ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο για τις επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ και τις τελευταίες εξελίξεις».
Ο λογαριασμός του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης κοινοποίησε την ίδια ανάρτηση.
Δεν έγινε αμέσως σαφές ποια θα είναι τα καθήκοντα του νέου φορέα, αλλά νωρίτερα αυτόν τον μήνα το αγγλόφωνο ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV ανέφερε ότι αποτελεί ένα «σύστημα για την άσκηση κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ» και ότι στα πλοία που διέρχονται από τα στενά αποστέλλονταν «κανονισμοί» από τις ιρανικές αρχές μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Ο έλεγχος του Ιράν πάνω στην υδάτινη οδό έχει κλονίσει τις παγκόσμιες αγορές και έχει δώσει στην Τεχεράνη σημαντικό μοχλό πίεσης, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει τον δικό τους ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Σε περιόδους ειρήνης, η διαδρομή αυτή καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, μαζί με άλλα βασικά εμπορεύματα, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων.
Καθώς τα στενά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται ραγδαία, με αποθέματα που επαρκούν για λίγες μόνο εβδομάδες.
Ο Μπιρόλ ανέφερε επίσης στη συνάντηση της G7 στο Παρίσι ότι η αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου είχε προσθέσει 2,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα στην αγορά, αλλά ότι αυτά τα αποθέματα δεν είναι απεριόριστα.
Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η θαλάσσια κυκλοφορία μέσω των στενών «δεν θα επιστρέψει στο προπολεμικό της καθεστώς» και τον περασμένο μήνα ανακοίνωσε ότι έλαβε τα πρώτα έσοδα από διόδια στην υδάτινη οδό.
Το Σάββατο, ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε ότι το Ιράν «έχει προετοιμάσει έναν επαγγελματικό μηχανισμό για τη διαχείριση της κυκλοφορίας» μέσω των στενών, προσθέτοντας ότι αυτός θα «αποκαλυφθεί σύντομα».
Το Ιράν προειδοποιεί τις χώρες του Κόλπου ενάντια στους δεσμούς με το Ισραήλ
Στο μεταξύ, στον απόηχο των ισραηλινών ισχυρισμών ότι ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι επισκέφθηκαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν προειδοποίησε «ορισμένες χώρες της περιοχής» ενάντια στη συνεργασία με το εβραϊκό κράτος.
«Το γεγονός ότι υπήρξαν πολλές επαφές μεταξύ του σιωνιστικού καθεστώτος και ορισμένων χωρών της περιοχής δεν διαφεύγει της προσοχής μας», δήλωσε ο Μπαγκαέι, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.
«Οι χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, θα πρέπει να διδαχθούν από όσα συνέβησαν τους τελευταίους δύο ή τρεις μήνες», είπε, προσθέτοντας ότι οι επαφές αυτές «έχουν αποθρασύνει τους σιωνιστές στη διάπραξη εγκλημάτων».
Τα ΗΑΕ έχουν αρνηθεί ότι πραγματοποιήθηκε οποιαδήποτε τέτοια επίσκεψη.
«Είδαν ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ και του σιωνιστικού καθεστώτος στην περιοχή δεν φέρνει ασφάλεια, φέρνει ανασφάλεια για όλες τις χώρες της περιοχής», δήλωσε ο Μπαγκαέι.
Υποστηρίζοντας ότι η ευημερία των χωρών της Μέσης Ανατολής πλήττεται από τη συνεργασία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ο Μπαγκαέι τις κάλεσε «να πάρουν τον έλεγχο της δικής τους γης. Έχουν θέσει τους πόρους τους στη διάθεση των επιτιθέμενων». Ο ίδιος επέμεινε ότι το Ιράν δεν έχει «καμία εχθρότητα με καμία από τις χώρες της περιοχής».
«Είμαστε και θα είμαστε μόνιμοι γείτονες με όλες τις χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ», πρόσθεσε.
Τα ΗΑΕ αποτελούν τη χώρα που έχει στοχοποιηθεί περισσότερο από το Ιράν από το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Την Κυριακή, επίθεση με drone έπληξε τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας των ΗΑΕ, προκαλώντας πυρκαγιά.
πηγή:Times of Israel
