Το μίσος ως ψυχαγωγία: Νέοι βρίσκουν κοινότητα στον μηδενιστικό διαδικτυακό αντισημιτισμό, προειδοποιεί η ADL

Τον περασμένο μήνα, δύο έφηβοι ένοπλοι στις ΗΠΑ άνοιξαν πυρ σε ένα ισλαμικό κέντρο στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια, δολοφονώντας τρεις άνδρες έξω από το τζαμί.
Οι δύο ύποπτοι, ο Κάλεμπ Βάσκεζ, 18 ετών, και ο Κέιν Κλαρκ, 17 ετών, διέφυγαν από τον τόπο του εγκλήματος και επιβιβάστηκαν σε μια λευκή BMW. Τοποθέτησαν μια κάμερα στο ταμπλό του αυτοκινήτου για να μεταδώσουν σε ζωντανή ροή (livestream) την επίθεση.
Τα πλάνα έδειχναν τον Βάσκεζ να προτρέπει τον Κλαρκ να τον σκοτώσει, φέρνοντας την κάννη του τουφεκιού του Κλαρκ στο μέτωπό του. Ο Κλαρκ πυροβόλησε τον Βάσκεζ δύο φορές στο κεφάλι και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, όπως έδειξαν τα πλάνα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι δύο έφηβοι είχαν γνωριστεί και ριζοσπαστικοποιηθεί στο διαδίκτυο, όπου αποθέωναν τρομοκράτες και μοιράζονταν το ρατσιστικό μίσος της λευκής υπεροχής απέναντι σε Εβραίους, Μουσουλμάνους, τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, γυναίκες, μαύρους, καθώς και στην πολιτική αριστερά και δεξιά.
Η επίθεση αυτή, καθώς και άλλες πρόσφατες ένοπλες επιθέσεις, αναδεικνύουν τους κινδύνους και την έλξη της μηδενιστικής διαδικτυακής βίας και του μίσους. Το φαινόμενο διογκώνεται στις σκοτεινές γωνιές του διαδικτύου που συγκεντρώνουν ένα συνονθύλευμα μίσους και συνωμοσιών. Στερούμενο οποιασδήποτε ενιαίας ιδεολογίας, είναι κορεσμένο από αντισημιτισμό. Αν και το κίνημα είναι τρομερό και επικίνδυνο, η πιο τρομακτική πτυχή είναι «πόσο μεγάλη επίδραση, πόσο μεγάλο νόημα έχει» για όσους εμπλέκονται, δήλωσε ο Όρεν Σίγκαλ, ο οποίος ηγείται του Κέντρου για τον Εξτρεμισμό της Ένωσης κατά της Δυσφήμησης (ADL).
«Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι εντάσσονται σε αυτές τις [διαδικτυακές ομάδες] επειδή θέλουν να διαπράξουν βία. Πιστεύω ότι εντάσσονται επειδή είναι ενδιαφέρον, είναι κάτι διαφορετικό, βρίσκουν μια κοινότητα και ίσως απλώς καταλήγουν να το πιστεύουν», δήλωσε ο Σίγκαλ.
Ο μέσος άνθρωπος που επισκέπτεται αυτά τα φόρουμ «δεν θα εκπλαγεί από τις φρικτές εικόνες — θα εκπλαγεί από το πόσο καθηλωτικό είναι», ανέφερε.
Παρακολούθηση των σκοτεινών γωνιών του διαδικτύου
Το Κέντρο για τον Εξτρεμισμό της ADL, στο Μινττάουν του Μανχάταν, απασχολεί δεκάδες ερευνητές και αναλυτές που καραδοκούν στους σκοτεινούς χώρους του διαδικτύου για να κατανοήσουν τις τάσεις, να παρακολουθήσουν κακόβουλους παράγοντες και να εντοπίσουν απειλές. Οι ερευνητές μοιράζονται πληροφορίες με τις αρχές επιβολής του νόμου, καθώς και με εβραϊκές κοινοτικές ομάδες ασφαλείας, δήλωσε ο Σίγκαλ στους Times of Israel κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο κέντρο τον περασμένο μήνα.
Πέρυσι, το κέντρο ανέλυσε σχεδόν 30 εκατομμύρια αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φέτος έχει στείλει 101 ειδοποιήσεις απειλής σε 258 υπηρεσίες επιβολής του νόμου, ανακοίνωσε η ADL. Το κέντρο αποτελεί μέρος ενός διασυνδεδεμένου δικτύου εβραϊκών ομάδων ασφαλείας που επιτελούν διάφορες λειτουργίες για την προστασία των Αμερικανοεβραίων, από την εκπαίδευση εθελοντών φυλάκων και την περιπολία στους δρόμους μέχρι τη διδασκαλία κραβ μαγκά και τη διενέργεια αξιολογήσεων ασφαλείας σε συναγωγές.
«Η δουλειά μας είναι να ενημερώνουμε τις κοινότητες για το ποιος στρέφεται εναντίον τους», δήλωσε ο Σίγκαλ.
Το Κέντρο για τον Εξτρεμισμό δημοσιεύει επίσης αναλύσεις για τον αντισημιτισμό και τις τάσεις σε πλατφόρμες όπως η Cloudflare, το Instagram και οι γεννήτριες βίντεο τεχνητής νοημοσύνης (AI video generators).
Η ασφάλεια έχει καταστεί πρωταρχικής σημασίας για τους Αμερικανοεβραίους μετά την ένοπλη επίθεση στη συναγωγή Tree of Life το 2018. Η επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 στο νότιο Ισραήλ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 1.200 ανθρώπους και πυροδότησε έξαρση του αντισημιτισμού παγκοσμίως, ενίσχυσε περαιτέρω τις επενδύσεις στην ασφάλεια. Το περασμένο έτος ήταν το πιο θανατηφόρο για τους Εβραίους της Διασποράς εδώ και δεκαετίες. Οι ερευνητές του Κέντρου για τον Εξτρεμισμό παρακολουθούν πλατφόρμες όπως το Telegram, το TikTok, το Steam, το Twitch, το Discord και τον ιστότοπο βίαιου περιεχομένου (gore) WatchPeopleDie. Μαθαίνουν για τις υποκουλτούρες των εξτρεμιστικών διαδικτυακών κοινοτήτων, όπως ιδιωματισμούς, σύμβολα και τατουάζ που μπορεί να είναι δύσκολο να αποκωδικοποιηθούν από κάποιον μη εξοικειωμένο.
Το μίσος ως ψυχαγωγία
Οι ασαφείς αναφορές των χρηστών σηματοδοτούν τη συμμετοχή κάποιου στις διαδικτυακές κοινότητες, ανέφερε ο Σίγκαλ. Για παράδειγμα, ορισμένα μέλη αυτών των διαδικτυακών κοινοτήτων εμφανίζονται με το Sonnenrad (Μαύρος Ήλιος), ένα νεοναζιστικό σύμβολο που δεν είναι ευρέως γνωστό στο κοινό, αλλά είναι κοινό μεταξύ των εξτρεμιστών, ως έναν τρόπο «να στείλουν σήμα πίσω σε μια κοινότητα ανθρώπων που μπορεί να κατανοούν τη λευκή υπεροχή», δήλωσε ο Σίγκαλ.
Ένας από τους δράστες του Σαν Ντιέγκο έφερε ένα σήμα με το Sonnenrad και άλλα νεοναζιστικά σύνεργα κατά τη διάρκεια της επίθεσης, και ο ύποπτος στην επίθεση κατά του Τσάρλι Κερκ είχε γράψει στα όπλα του δυσνόητες αναφορές σε βιντεοπαιχνίδια και διαδικτυακό τρολάρισμα, περιγράφοντας τα μηνύματα ως «ένα μεγάλο meme».
«Το μίσος είναι ένας τρόπος για να τους προσελκύσουν. Αποτελεί μια μορφή ψυχαγωγίας περισσότερο παρά τον τελικό σκοπό. Νομίζω ότι είναι συναρπαστικό για πολλούς ανθρώπους», δήλωσε ο Σίγκαλ, περιγράφοντας όσους εμπλέκονται ως άτομα που «έλκονται από το απαγορευμένο».
«Μιλάμε για αντισημιτισμό, μίσος και βία, και το να υποστηρίζουμε ότι πρόκειται για εμπειρίες με νόημα ακούγεται παράξενο, αλλά είναι πραγματικά τέτοιες για εκείνους τους ανθρώπους που ξοδεύουν τον χρόνο τους εκεί», ανέφερε.
Εκτός από τον εντοπισμό απειλών κατά των Εβραίων, το Κέντρο για τον Εξτρεμισμό εντοπίζει και άλλους κινδύνους, όπως απειλές για επιθέσεις με όπλα σε σχολεία, που εκδηλώνονται στις ίδιες πλατφόρμες. Αυτές οι απειλές διαβιβάζονται επίσης στις αρχές επιβολής του νόμου, δήλωσε ο Σίγκαλ.
Έξω από τις ΗΠΑ, το κέντρο εντόπισε απειλές σε 20 χώρες πέρυσι, συμπεριλαμβανομένου του Βιετνάμ, της Αυστραλίας και της νήσου Ρεϋνιόν της Γαλλίας. Μεγάλο μέρος του έργου του κέντρου παραμένει εμπιστευτικό για να αποτραπεί η κατανόηση των μεθόδων του από κακόβουλους παράγοντες. Ο Σίγκαλ μοιράστηκε μερικές από τις επιτυχίες του, όπως την εξάρθρωση ενός κύματος περιστατικών «swatting» (ψευδών καταγγελιών στην αστυνομία για σοβαρά εγκλήματα) που είχαν ως στόχο συναγωγές το 2023 και το 2024. Οι ερευνητές του κέντρου διαπίστωσαν ότι οι δράστες που έκαναν ψεύτικες κλήσεις έκτακτης ανάγκης σε συναγωγές στοχοποιούσαν ναούς που μετέδιδαν τις λειτουργίες σε ζωντανή ροή, ώστε οι καλούντες να μπορούν να παρακολουθούν τον πανικό να ξεδιπλώνεται.
Το προσωπικό του κέντρου, παρακολουθώντας τις συζητήσεις των δραστών στο διαδίκτυο, ήταν σε θέση να προειδοποιήσει τις συναγωγές και τις αρχές πριν από τις κλήσεις, και οι αστυνομικοί που ανταποκρίνονταν σταμάτησαν να ανεβαίνουν στα βάθρα των συναγωγών, σε κοινή θέα της ζωντανής ροής. Οι καλούντες στερήθηκαν το θέαμά τους, οι απειλές σταμάτησαν και ορισμένες από τις πληροφορίες που συνέλεξε το κέντρο οδήγησαν σε συλλήψεις, δήλωσε ο Σίγκαλ.
Τα περιστατικά swatting δείχνουν πώς πολλές διαδικτυακές απειλές πηγάζουν από ένα ζωντανό, διαδραστικό διαδικτυακό οικοσύστημα, που καθοδηγείται από την αναζήτηση του καινούργιου, την ψυχαγωγία και την αίσθηση της κοινότητας, ακόμη και κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης μίσους.
«Ορισμένοι άνθρωποι βρίσκουν τη διασκέδασή τους ή οτιδήποτε άλλο, ας πούμε, στο TikTok ή στο Instagram και αυτό είναι αρκετά αθώο, αλλά άλλοι παίρνουν αυτή τη δόση ντοπαμίνης βλέποντας τον αντισημιτισμό και τη βία», δήλωσε ο Σίγκαλ. Μέλη της Goyim Defense League, μιας οργάνωσης λευκής υπεροχής που πήρε το όνομά της από την ADL, για παράδειγμα, μεταδίδουν σε ζωντανή ροή τους εαυτούς τους να παρενοχλούν ανθρώπους μπροστά από εβραϊκές τοποθεσίες. Όσοι παρακολουθούν τη ζωντανή ροή κάνουν αστεία και υποδείξεις σε αυτούς που βιντεοσκοπούν.
«Στην πραγματικότητα λαμβάνουν επιχειρησιακές οδηγίες από τους ανθρώπους που τους παρακολουθούν. Ως τηλεθεατής, φανταστείτε πόσο καθηλωτικό είναι να έχεις αντίκτυπο από την άνεση του σπιτιού σου», δήλωσε ο Σίγκαλ. «Όλη αυτή την ώρα, έχεις άλλους 1.000 ανθρώπους που προωθούν αυτόν τον αντισημιτισμό, αυτό το μίσος. Δημιουργεί αυτή την κοινότητα και τη συμμετοχή που είναι απλώς συναρπαστική και επικίνδυνη».
Αναζήτηση του μαρτυρίου
Σε παλαιότερες εποχές του αντισημιτισμού, το μίσος και η ταπείνωση των Εβραίων είχαν επίσης συλλογικό και διασκεδαστικό χαρακτήρα. Στα μεσαιωνικά καρναβάλια στην Ιταλία, οι Εβραίοι εξαναγκάζονταν να τρέχουν γυμνοί στους δρόμους, ενώ οι παρευρισκόμενοι γελούσαν και τους πετούσαν λάσπη. Οι Ναζί μετέτρεπαν σε ψυχαγωγικό θέαμα το ξύρισμα των γενειάδων των Εβραίων για να τους ταπεινώσουν. Τα πογκρόμ έπαιρναν μερικές φορές μια «καρναβαλική» ατμόσφαιρα.
Το διαδραστικό διαδικτυακό μοντέλο ισχύει και για πιο βίαια περιστατικά, καθώς οι δράστες στέλνουν σήματα πίσω στις διαδικτυακές τους κοινότητες κατά τη διάρκεια των επιθέσεων, επιδιώκοντας μια μορφή μαρτυρίου. Ορισμένοι ένοπλοι που αναμένουν να πεθάνουν γράφουν τα ονόματα παλαιότερων δραστών στα όπλα τους. Μετά τον θάνατό τους, χιλιάδες άνθρωποι στο διαδίκτυο δημιουργούν εικόνες και memes των δραστών, μετατρέποντάς τους σε διαστρεβλωμένους αγίους και ήρωες. Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες είναι μόλις 15 ετών. «Ο τελικός στόχος γι’ αυτούς, σχεδόν σαν παιχνίδι, είναι ο επόμενος ένοπλος να γράψει το δικό τους όνομα στο όπλο του όταν πραγματοποιήσει την επίθεσή του. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μείνουν στη μνήμη», δήλωσε ο Σίγκαλ. «Όταν νιώθεις ότι είσαι μέρος ενός σκοπού και δεν θα ξεχαστείς ποτέ, η πιθανότητα να εμπλακείς σε μια επίθεση είναι μεγαλύτερη». Οι δράστες του Σαν Ντιέγκο και άλλοι μαζικοί ένοπλοι ειδωλοποιούσαν τον άνδρα που σκότωσε 51 ανθρώπους σε δύο τζαμιά στη Νέα Ζηλανδία το 2019 και μετέδωσε τις δολοφονίες σε ζωντανή ροή στο Facebook.
Ο Σίγκαλ περιέγραψε τον αντισημιτισμό ως το «background» και τη «νέα κανονικότητα» σε πολλούς από αυτούς τους διαδικτυακούς χώρους — μέρος της συγκίνησης και της ψυχαγωγίας.
Σε ένα μακροσκελές μανιφέστο, οι δράστες του Σαν Ντιέγκο κήρυξαν τους Εβραίους «καθολικό εχθρό», υπεύθυνο για τον πόλεμο, τον λιμό, την κακοποίηση παιδιών και διάφορα κοινωνικά δεινά, και έγραψαν ότι η μόνη λύση είναι «απλώς να τους σκοτώσουμε όλους».
Ορισμένοι μαζικοί ένοπλοι συμμετέχουν σε αντισημιτικές δραστηριότητες στο διαδίκτυο αλλά δεν πλήττουν εβραϊκούς στόχους, όπως ένας ένοπλος που σκότωσε δύο παιδιά σε καθολικό σχολείο της Μινεσότα πέρυσι και ένας άνδρας που στοχοποίησε μαύρους σε μαζική ένοπλη επίθεση το 2022 στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης.
«Η ψυχολογία είναι η ίδια ψυχολογία που είναι ελκυστική για όλους μας. Όλοι θέλουμε να κάνουμε κάτι που έχει νόημα, να ανήκουμε σε μια ομάδα, να μη νιώθουμε μόνοι, να νιώθουμε ότι έχουμε σκοπό στη ζωή μας», δήλωσε ο Σίγκαλ. «Αυτό περιγράφει και αυτούς τους ανθρώπους, και βρίσκουν το νόημά τους σε αυτούς τους φρικτούς, σκοτεινούς χώρους».

πηγή:Times of Israel