Το διαδίκτυο στο Ιράν παραμένει κομμένο μετά από 36 ώρες, εν μέσω φονικών αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων

Μεγάλες ιρανικές πόλεις συγκλονίστηκαν τη νύχτα της Παρασκευής από νέες μαζικές συγκεντρώσεις που καταδίκαζαν την Ισλαμική Δημοκρατία, ενώ ακτιβιστές εξέφρασαν το Σάββατο φόβους ότι οι αρχές εντείνουν την καταστολή των διαδηλώσεων υπό την κάλυψη ενός γενικευμένου μπλακ άουτ στο διαδίκτυο.
Οι δύο εβδομάδες διαδηλώσεων έχουν θέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις θεοκρατικές αρχές που κυβερνούν το Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, αν και ο Ανώτατος Ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει επιδείξει αδιαλλαξία και έχει κατηγορήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μετά τις μεγαλύτερες μέχρι στιγμής διαδηλώσεις του κινήματος την Πέμπτη, νέες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν αργά το βράδυ της Παρασκευής, σύμφωνα με εικόνες που επαληθεύτηκαν από το AFP και άλλα βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αυτό συνέβη παρά το κλείσιμο του διαδικτύου που επέβαλαν οι αρχές, με τον οργανισμό παρακολούθησης Netblocks να αναφέρει νωρίς το Σάββατο ότι «οι μετρήσεις δείχνουν πως το πανεθνικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο παραμένει σε ισχύ εδώ και 36 ώρες».
Η διακοπή έχει πυροδοτήσει φόβους μεταξύ ακτιβιστών ότι οι αρχές καταστέλλουν πλέον βίαια τις διαδηλώσεις, με μειωμένες πιθανότητες να φτάσουν αποδείξεις στον έξω κόσμο. Η Διεθνής Αμνηστία δήλωσε ότι αναλύει «ανησυχητικές αναφορές πως οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν εντείνει την παράνομη χρήση θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών» από την Πέμπτη, σε μια κλιμάκωση «που έχει οδηγήσει σε περαιτέρω θανάτους και τραυματισμούς».
Η εφημερίδα The Telegraph ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ έθεσε τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού.
«Ο ηγέτης διέταξε το Σεπάχ [IRGC] να παραμείνει στο υψηλότερο επίπεδο ετοιμότητας — ακόμη υψηλότερο από ό,τι κατά τον πόλεμο του Ιουνίου», δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στην εφημερίδα, αναφερόμενος στον πόλεμο του 2025 με το Ισραήλ.
«Βρίσκεται σε στενότερη επαφή με τους Φρουρούς της Επανάστασης απ’ ό,τι με τον στρατό ή την αστυνομία, επειδή πιστεύει ότι ο κίνδυνος αποστασιών στους IRGC είναι σχεδόν ανύπαρκτος, ενώ σε άλλους φορείς έχουν υπάρξει αποστασίες στο παρελθόν. Έχει θέσει τη μοίρα του στα χέρια των IRGC», είπε η πηγή.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι υπόγειες «πόλεις πυραύλων» έχουν τεθεί σε λειτουργία για την αντιμετώπιση ξένων απειλών.
Ένας αξιωματούχος απέρριψε αναφορά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι ο Χαμενεΐ σχεδιάζει να διαφύγει στη Μόσχα αν μια εξέγερση απειλήσει το καθεστώς. «Δεν θα φύγει από την Τεχεράνη ακόμη κι αν πετούν από πάνω Β-52».
Ανώνυμος γιατρός από την Τεχεράνη, τον οποίο επικαλείται το περιοδικό TIME, δήλωσε το Σάββατο ότι 217 θάνατοι διαδηλωτών, «οι περισσότεροι από πραγματικά πυρά», καταγράφηκαν σε έξι νοσοκομεία της πόλης μετά τις διαδηλώσεις της Πέμπτης το βράδυ. Αν επιβεβαιωθεί, ο αριθμός αυτός θα σηματοδοτήσει σημαντική αύξηση των δολοφονιών διαδηλωτών, αφού η νορβηγική ΜΚΟ Iran Human Rights ανέφερε την Παρασκευή ότι είχε επιβεβαιώσει 51 νεκρούς διαδηλωτές κατά τις προηγούμενες 13 ημέρες κινητοποιήσεων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν το Σάββατο ότι η διασφάλιση της ασφάλειας αποτελεί «κόκκινη γραμμή». Ο ιρανικός στρατός δεσμεύτηκε να προστατεύσει τα εθνικά συμφέροντα, τις στρατηγικές υποδομές και τη δημόσια περιουσία της χώρας, καλώντας παράλληλα τους πολίτες να είναι σε επαγρύπνηση για να αποτρέψουν αυτό που χαρακτήρισε «σχέδια του εχθρού».
Οι δηλώσεις έγιναν αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέδωσε νέα προειδοποίηση προς τους ηγέτες του Ιράν την Παρασκευή ότι η δολοφονία διαδηλωτών θα επιφέρει συνέπειες, και αφού ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε το Σάββατο: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν».
Η αναταραχή συνεχίστηκε καθ’ όλη τη νύχτα. Τα κρατικά μέσα ανέφεραν ότι δημοτικό κτίριο πυρπολήθηκε στο Καράζ, δυτικά της Τεχεράνης, αποδίδοντας το γεγονός σε «ταραχοποιούς». Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε πλάνα από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας, τα οποία, όπως είπε, σκοτώθηκαν σε διαδηλώσεις στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμεντάν.
Το Σάββατο, ο εξόριστος διάδοχος του ιρανικού θρόνου Ρεζά Παχλαβί κάλεσε σε ακόμη δύο νύχτες διαδηλώσεων και προέτρεψε τους διαδηλωτές να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων.
Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν πριν από δύο εβδομάδες χαρακτηρίζονται πλέον από εκκλήσεις για το τέλος του ισλαμιστικού κληρικού συστήματος που κυβερνά το Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία ανέτρεψε τον πατέρα του Παχλαβί, τον φιλοδυτικό σάχη που διέφυγε από τη χώρα και πέθανε στην Αίγυπτο το 1980.
Οι κινητοποιήσεις περιλαμβάνουν και συνθήματα υπέρ του σάχη, κάτι που στο παρελθόν θα μπορούσε να επισύρει θανατική ποινή, και σήμερα υπογραμμίζει την οργή που τροφοδοτεί τις διαδηλώσεις οι οποίες ξεκίνησαν λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης του Ιράν.
Ο διάδοχος λέει ότι πιστεύει πως η επιστροφή του στο Ιράν είναι «πολύ κοντά»
Νέες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλο το Ιράν αργά το βράδυ της Παρασκευής, σύμφωνα με εικόνες που επαληθεύτηκαν από το AFP και άλλα βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα οποία άνθρωποι εύχονταν τον θάνατο του Χαμενεΐ.
Στη συνοικία Σαανταταμπάντ της Τεχεράνης, άνθρωποι χτυπούσαν κατσαρόλες και φώναζαν αντικυβερνητικά συνθήματα, μεταξύ των οποίων «θάνατος στον Χαμενεΐ», ενώ αυτοκίνητα κόρναραν σε ένδειξη υποστήριξης, έδειχνε βίντεο που επαληθεύτηκε από το AFP.
Άλλες εικόνες που διαδόθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και από περσόφωνα τηλεοπτικά κανάλια εκτός Ιράν έδειχναν παρόμοιες μεγάλες διαδηλώσεις αλλού στην πρωτεύουσα, καθώς και στην ανατολική πόλη Μασχάντ, στην Ταμπρίζ στα βόρεια και στην ιερή πόλη Κομ.
Στη δυτική πόλη Χαμεντάν, άνδρας εμφανίζεται να κυματίζει ιρανική σημαία της εποχής του σάχη με το λιοντάρι και τον ήλιο, εν μέσω φωτιών και ανθρώπων που χόρευαν.
Στην περιοχή Πουνάκ του βόρειου Ιράν, άνθρωποι φαίνονται να χορεύουν γύρω από φωτιά στη μέση αυτοκινητοδρόμου, ενώ στη συνοικία Βακιλαμπάντ της Μασχάντ, πόλης που φιλοξενεί ένα από τα ιερότερα σιιτικά προσκυνήματα, άνθρωποι πορεύονται σε λεωφόρο φωνάζοντας «θάνατος στον Χαμενεΐ». Δεν ήταν δυνατό να επαληθευτούν άμεσα τα βίντεο.
Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του στα περσικά, ο Παχλαβί επαίνεσε το «θάρρος και την ανθεκτικότητα» των διαδηλωτών, κάλεσε σε ακόμη δύο νύχτες διαμαρτυριών το Σάββατο και την Κυριακή και προέτρεψε τους δημοσίους υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων εργαζομένων στις μεταφορές και την ενέργεια, να συμμετάσχουν σε πανεθνικές απεργίες.
«Ο στόχος μας δεν είναι πλέον απλώς να βγούμε στους δρόμους. Ο στόχος είναι να προετοιμαστούμε για να καταλάβουμε και να κρατήσουμε τα κέντρα των πόλεων», είπε ο διάδοχος. Πρόσθεσε ότι «προετοιμάζεται να επιστρέψει στην πατρίδα μου» σε μια ημέρα που πιστεύει ότι είναι «πολύ κοντά».
Οι διαδηλώσεις αποτελούν την πρώτη δοκιμασία της ικανότητας του Παχλαβί να επηρεάσει το ιρανικό κοινό. Ο διάδοχος, που ζει στις ΗΠΑ, είχε καλέσει με παρόμοιο τρόπο στις διαδηλώσεις της Πέμπτης και της Παρασκευής.
Ο Παχλαβί είχε δηλώσει ότι θα παρουσιάσει περαιτέρω σχέδια ανάλογα με την ανταπόκριση στις εκκλήσεις του για διαμαρτυρία. Η στήριξή του προς και από το Ισραήλ έχει δεχθεί κριτική στο παρελθόν, ιδιαίτερα μετά τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν τον Ιούνιο.
Τραμπ: «Το Ιράν έχει μεγάλα προβλήματα»
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, ο Τραμπ είπε ότι το Ιράν βρίσκεται σε «μεγάλα προβλήματα».
Ερωτηθείς ποιο είναι το μήνυμά του προς τους ηγέτες του Ιράν, ο Τραμπ, που έπληξε βασικές ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τον πόλεμο του Ιουνίου, δήλωσε: «Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα αρχίσουμε κι εμείς να πυροβολούμε».
Ο πρόεδρος έχει διατυπώσει παρόμοιες απειλές καθ’ όλη τη διάρκεια των δύο τελευταίων εβδομάδων διαδηλώσεων στο Ιράν.
«Το Ιράν έχει μεγάλα προβλήματα. Μου φαίνεται ότι ο λαός καταλαμβάνει ορισμένες πόλεις που κανείς δεν πίστευε ότι ήταν πραγματικά δυνατό πριν από λίγες εβδομάδες», είπε ο Τραμπ. «Παρακολουθούμε την κατάσταση πολύ προσεκτικά».
«Έχω δηλώσει πολύ ξεκάθαρα ότι αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, θα εμπλακούμε», είπε. «Αυτό δεν σημαίνει στρατεύματα στο έδαφος, αλλά σημαίνει να τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ σκληρά εκεί που πονάει. Δεν θέλουμε να συμβεί αυτό».
«Αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι κάτι πραγματικά απίστευτο… Έκαναν κακή δουλειά. Μεταχειρίστηκαν τον λαό τους πολύ άσχημα, και τώρα πληρώνουν το τίμημα», είπε ο Τραμπ.
Τα σχόλια έγιναν καθώς ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι οι ΗΠΑ φέρουν την ευθύνη για «τη μετατροπή ειρηνικών διαδηλώσεων σε βίαιες, υπονομευτικές πράξεις και εκτεταμένους βανδαλισμούς».
Ο Ιραβανί έγραψε σε επιστολή που είδε το Reuters ότι το Ιράν καταδικάζει «τη συνεχιζόμενη, παράνομη και ανεύθυνη συμπεριφορά των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε συντονισμό με το ισραηλινό καθεστώς, για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν μέσω απειλών, υποκίνησης και σκόπιμης ενθάρρυνσης αστάθειας και βίας».
Κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για «αποσταθεροποιητικές πρακτικές» που υπονομεύουν τον ιδρυτικό Χάρτη του ΟΗΕ, παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και απειλούν τα θεμέλια της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, κατηγόρησε επίσης την Παρασκευή τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι «παρεμβαίνουν άμεσα» στις διαδηλώσεις. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι το σχόλιο του Αραγτσί «αντανακλά μια παραληρηματική προσπάθεια να αποσπάσει την προσοχή από τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ιρανικό καθεστώς στο εσωτερικό».
πηγή:Times of Israel
