Οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στο ΔΠΔ, λίγες ώρες μετά την απονομή του Νόμπελ σε πρώην δικαστή

Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο την Παρασκευή, λίγες ώρες αφότου μία από τις πρώην δικαστές του κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης, θέτοντας την Ουάσιγκτον σε διπλωματική τροχιά σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει εδώ και καιρό εχθρική απέναντι στο δικαστήριο και έχει επιβάλει στο παρελθόν κυρώσεις στους εισαγγελείς και τους δικαστές του. Η κίνηση της Παρασκευής θα προχωρούσε πολύ περισσότερο, τιμωρώντας ενδεχομένως εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ίδιο το δικαστήριο.
«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διώξει Αμερικανούς», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε δήλωση που εξέτασε το Reuters πριν από την επίσημη ανακοίνωση.
«Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το παράνομο δικαστήριο, αποκόπτοντας τους πόρους του και παραλύοντας την ικανότητά του να λειτουργεί».
Η Ουάσιγκτον εκφράζει εδώ και καιρό την οργή της για τα εντάλματα σύλληψης του ΔΠΔ που εκδόθηκαν για Ισραηλινούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς και για μια παλαιότερη έρευνα σχετικά με ενέργειες Αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, την οποία το ΔΠΔ έκτοτε έκλεισε.
Το δικαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε το 2002 για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας, αριθμεί 125 χώρες ως κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων όλων των χωρών της ΕΕ και όλων των μελών της συμμαχίας του ΝΑΤΟ εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία.
Έχει λάβει ισχυρή δημόσια υποστήριξη στο παρελθόν από κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων βασικών συμμάχων των ΗΠΑ, και εδρεύει στην Ολλανδία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Ο Νετανιάχου εξήρε την κίνηση της Ουάσιγκτον.
«Το ΔΠΔ δεν είναι δικαστήριο. Είναι ένα πολιτικό όργανο που συνιστά θανάσιμη απειλή για τις νομοταγείς δημοκρατίες παγκοσμίως και για την ίδια την ιδέα της εθνικής κυριαρχίας», ανάρτησε το γραφείο του Νετανιάχου στο X.
Η Νάβι Πιλάι, η νομικός από τη Νότια Αφρική που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης την Παρασκευή για το έργο της στη διεθνή ποινική δικαιοσύνη, υπηρέτησε ως δικαστής στο Τμήμα Εφέσεων του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008. Στο σκεπτικό της, η επιτροπή του βραβείου ανέφερε ότι επεδίωξε να «απευθύνει μια υπενθύμιση» σε μια εποχή όπου «δικαστές και θεσμοί του διεθνούς δικαίου δέχονται πολιτική επίθεση».
«Ένα διεθνές νομικό σύστημα στο οποίο οι εγκληματίες πολέμου λογοδοτούν και τα θύματα κακοποίησης βλέπουν τη δικαιοσύνη να αποδίδεται αποτελεί προϋπόθεση για έναν ειρηνικό κόσμο», ανέφερε η επιτροπή.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι κυρώσεις είχαν δομηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να δοθεί στο δικαστήριο και στα κράτη-μέλη του η ευκαιρία να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες των ΗΠΑ.
Δεν παρείχε περαιτέρω λεπτομέρειες, αλλά ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει ένα σύνολο αδειών «για την προστασία των αμερικανικών συμφερόντων», μια προφανής αναφορά σε προσωρινές εξαιρέσεις από ορισμένες κυρώσεις.
Οι ΗΠΑ αναμένουν από τους συμμάχους να «χαλιναγωγήσουν το δικαστήριο»
Οι αμερικανικές κυρώσεις συνήθως απαγορεύουν σε όλες τις εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ οποιαδήποτε εργασία με έναν οργανισμό υπό κυρώσεις, αναγκάζοντας τις τράπεζες να κλείσουν λογαριασμούς, τις ασφαλιστικές εταιρείες να τερματίσουν την κάλυψη και τις εταιρείες λογισμικού να διακόψουν τη συνεργασία.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε στο παρελθόν στοχευμένες κυρώσεις σε αξιωματούχους του δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, οι οποίες ανακλήθηκαν υπό τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε νέες κυρώσεις μόλις λίγες ημέρες μετά την επιστροφή του Τραμπ στα καθήκοντά του τον Ιανουάριο του 2025.
Αξιωματούχοι του δικαστηρίου προετοιμάζονταν επί μήνες για την προοπτική κυρώσεων στο ίδιο το δικαστήριο, μεταφέροντας τους υπολογιστές των γραφείων από το λογισμικό της Microsoft σε ισοδύναμα ανοιχτού κώδικα και προχωρώντας σε νέες ρυθμίσεις για τραπεζικές υπηρεσίες και ασφάλιση υγείας.
Ο γραμματέας του δικαστηρίου Οσβάλντο Ζαβάλα Γκιλέρ κάλεσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να είναι προετοιμασμένη να χρησιμοποιήσει έναν λεγόμενο «μηχανισμό εμπλοκής» (blocking mechanism), ο οποίος της επιτρέπει να προστατεύει τις ευρωπαϊκές χώρες από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις των κυρώσεων.
Στη δήλωσή του, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καθυστερήσει τις κυρώσεις τους, ελπίζοντας ότι το ΔΠΔ και οι χώρες που έχουν υπογράψει το ιδρυτικό Καταστατικό της Ρώμης θα αντιμετώπιζαν τις ανησυχίες των ΗΠΑ, αλλά δεν το έπραξαν.
«Είτε το ΔΠΔ θα τερματίσει τις απειλές του, είτε εμείς θα τερματίσουμε το ΔΠΔ. Αναμένουμε από τους συμμάχους μας, πολλοί από τους οποίους αποτελούν μέρος του ΔΠΔ και βασίζονται στα μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για την άμυνά τους, να χαλιναγωγήσουν το δικαστήριο», δήλωσε ο Ρούμπιο.
«Δομήσαμε αυτή τη δράση ώστε να παράσχουμε την ευκαιρία στα Κράτη-Μέλη να διαπραγματευτούν και να παρουσιάσουν μια λύση για την αντιμετώπιση των ανησυχιών μας. Εάν αυτές οι προσπάθειες δεν αποδώσουν καρπούς, θα συνεχίσουμε να προσαρμοζόμαστε αναλόγως», είπε ο Ρούμπιο.
Το ΔΠΔ καλεί τα μέλη του να το υποστηρίξουν
Το δικαστήριο απέρριψε κατηγορηματικά τις κυρώσεις και κάλεσε τα κράτη-μέλη του να διασφαλίσουν ότι μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί.
«Πρόκειται για μια απόπειρα παρακώλυσης της πορείας της δικαιοσύνης και αποτροπής του Δικαστηρίου από το να πράξει αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε. Είναι μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης», ανέφερε το δικαστήριο σε ανακοίνωσή του.
Το δικαστήριο δήλωσε ότι θα συνεχίσει να «εκτελεί πλήρως την εντολή του».
Ωστόσο, ανέφερε ότι δεν θα μπορέσει να το πράξει μόνο του και κάλεσε τα μέλη του, στα οποία δεν περιλαμβάνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, να διασφαλίσουν ότι διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για να λειτουργήσει.
«Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η μοίρα του βρίσκεται πλέον και στα χέρια των κρατών που το δημιούργησαν», σημείωσε.
«Δεν πρόκειται απλώς για την υπεράσπιση ενός μεμονωμένου θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Η ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε έτοιμη να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επιτρέψει στο ΔΠΔ να επιτελέσει το έργο του ακόμη και μετά την επιβολή των κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Η Επιτροπή δήλωσε ότι εξακολουθεί να βλέπει περιθώρια διαλόγου, ωστόσο, δεδομένου ότι υπάρχει μια καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των κυρώσεων.
Ο Νορβηγός υπουργός Εξωτερικών Έσπεν Μπαρθ Έιντε δήλωσε ότι η αμερικανική ανακοίνωση προκαλεί βαθιά ανησυχία. Ανέφερε ότι η Νορβηγία, μαζί με άλλες χώρες, αξιολογεί συνεχώς τον καλύτερο τρόπο υποστήριξης και προστασίας του ΔΠΔ στην κατάσταση που αντιμετωπίζει τώρα, καθώς και αν είναι δυνατόν να αποτραπεί η πραγματική επιβολή των κυρώσεων.
Οι υπουργοί Εξωτερικών αρκετών ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και του Καναδά και της Ιαπωνίας, επιβεβαίωσαν την αταλάντευτη υποστήριξή τους στο δικαστήριο.
«Εάν τεθούν σε ισχύ, αυτές οι κυρώσεις θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους», ανέφεραν οι υπουργοί του Καναδά, της Δανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ολλανδίας και της Βρετανίας.
«Εργάζονται καθημερινά για να οδηγήσουν τους κατηγορούμενους για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα στη δικαιοσύνη και να υποστηρίξουν τα θύματά τους».
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία επέκρινε έντονα την «επίθεση» των ΗΠΑ στο δικαστήριο, καλώντας τις χώρες να «αντισταθούν».
Οι κυρώσεις του Τραμπ «έχουν σχεδιαστεί για να απομονώσουν και τελικά να καταστρέψουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Έρικα Γκεβάρα Ρόσας της Αμνηστίας. «Αυτή η υπαρξιακή επίθεση πρέπει να αποτύχει. Τα κράτη πρέπει να αναλάβουν συγκεκριμένη δράση για να αντισταθούν στην επιβολή αυτών των μέτρων». 

πηγή:Times of Israel