Ιράν και ΗΠΑ συμφώνησαν σε οδικό χάρτη για την επίτευξη συμφωνίας εντός 60 ημερών και θα συνεχίσουν τις συνομιλίες όλη την εβδομάδα, λένε οι μεσολαβητές

Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη με στόχο την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου εντός 60 ημερών, ανακοίνωσαν οι μεσολαβητές Πακιστάν και Κατάρ σε κοινή τους δήλωση τη Δευτέρα, μετά την πρώτη ημέρα των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών.
«Η Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου συμφώνησε σε έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών, θέτοντας τις βάσεις για την άμεση έναρξη περαιτέρω τεχνικών συνομιλιών», αναφέρεται στην κοινή δήλωση, στην οποία προστίθεται ότι η Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου συστάθηκε για την επίβλεψη των συνομιλιών. Στη δήλωση σημειώνεται επίσης ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Η ανακοίνωση αυτή εκδόθηκε μετά από αντικρουόμενες αναφορές αμερικανικών και ιρανικών πηγών κατά τη διάρκεια μιας ταραχώδους πρώτης ημέρας διαπραγματεύσεων. Ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε κατά τη διάρκεια της νύχτας της Κυριακής προς Δευτέρα ότι η αντιπροσωπεία του Ιράν ήταν ακόμα παρούσα στον ελβετικό χώρο όπου οι δύο χώρες πραγματοποιούσαν συνομιλίες, αφότου τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι η ομάδα από την Τεχεράνη είχε αποχωρήσει από την τοποθεσία σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις επανειλημμένες απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι συνομιλίες, οι οποίες βασίζονται στο μνημόνιο συναντίληψης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές την περασμένη εβδομάδα, έχουν ως στόχο τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου με το Ιράν και την επίτευξη συμφωνίας σε ευαίσθητα θέματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το Ισραήλ, το οποίο ξεκίνησε τον πόλεμο με το Ιράν σε συνεργασία με τις ΗΠΑ, δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στις συνομιλίες, και οι όροι του μνημονίου συναντίληψης (MOU) έχουν προκαλέσει βαθιά ανησυχία στους Ισραηλινούς αξιωματούχους. Το Ιράν και οι ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, έχουν συγκρουστεί για τη συνεχιζόμενη σύρραξη του Ισραήλ με την υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο, όπου το MOU προβλέπει κατάπαυση του πυρός.
Η δήλωση των μεσολαβητών ανέφερε επίσης ότι το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να δημιουργήσουν έναν «πυρήνα αποτροπής συγκρούσεων» (de-confliction cell) με τον Λίβανο για τη διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων εκεί.
«Τα μέρη συμφώνησαν στη δημιουργία ενός πυρήνα αποτροπής συγκρούσεων, μεταξύ των μερών και της Λιβανικής Δημοκρατίας, με τη διευκόλυνση των Μεσολαβητών, προκειμένου να διασφαλιστεί η προσήλωση στον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο», αναφέρεται στην κοινή δήλωση. Η δήλωση δεν κατανόμαζε ούτε τη Χεζμπολάχ ούτε το Ισραήλ.
Την Κυριακή, Αμερικανοί και Ιρανοί αντιπρόσωποι συγκεντρώθηκαν μαζί με αντιπροσωπείες από τους μεσολαβητές, το Πακιστάν και το Κατάρ, στο πολυτελές ελβετικό θέρετρο του Μπούργκενστοκ. Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής ομάδας, δήλωσε ότι είχε ήδη σημειωθεί πρόοδος, όμως λίγο αργότερα ο Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social: «Το Ιράν πρέπει να σταματήσει αμέσως τους ακριβοπληρωμένους ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΥΣ του στον Λίβανο από το να προκαλούν προβλήματα».
Ο ίδιος πρόσθεσε: «Εάν δεν το κάνουν, θα πλήξουμε ξανά το Ιράν πολύ σκληρά, ακριβώς όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, μόνο που αυτή τη φορά θα είναι σκληρότερα!»
Σε απάντηση, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προειδοποίησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην εκτοξεύουν απειλές, διαμηνύοντας ότι «οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν».
«Δεν σκέφτονται ότι αν οι απειλές τους είχαν κάποιο αποτέλεσμα, δεν θα είχαν φτάσει στη σημερινή κατάσταση απελπισίας; Δεν λαμβάνουμε υπόψη μας τις αμερικανικές απειλές», δήλωσε ο Γκαλιμπάφ μετά την ανάρτηση του Τραμπ.
«Θα ήταν καλύτερα να είναι προσεκτικοί με τις δηλώσεις τους· οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να τους απαντήσουν με διαφορετικό τρόπο», πρόσθεσε. «Ανεξάρτητα από το τι λένε, εμείς είμαστε αυτοί που ενεργούμε».
Αργότερα, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η αντιπροσωπεία της χώρας αποχώρησε από τον χώρο που φιλοξενούσε τις συνομιλίες, επικαλούμενα την ανάρτηση του Τραμπ.
«Η αντιπροσωπεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, μετά τη συνάντηση με την αντιπροσωπεία του Κατάρ ως μία από τις μεσολαβητριες πλευρές, αποχώρησε από το κτίριο όπου διεξάγονταν οι διαπραγματεύσεις», μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
«Την ίδια στιγμή που ξεκίναγαν οι συνομιλίες στην Ελβετία, ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίευσε ένα μήνυμα στο X στο οποίο επανέλαβε τις απειλές και τις δηλώσεις του κατά του Ιράν», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης, ο οποίος συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ότι οι συνομιλίες στην πραγματικότητα συνεχίζονταν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν μεταδώσει μια σειρά από ισχυρισμούς τους οποίους οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν ψευδείς, και οι οποίοι, όπως λένε, υποκινούνται από την επιθυμία της Τεχεράνης να παρουσιάσει μια πιο σκληρή γραμμή στο εγχώριο κοινό του Ιράν.
Αντικρουόμενες αναφορές από αμερικανικές και ιρανικές πηγές
Νωρίτερα υπήρξαν κάποιες αναφορές για πρόοδο στις συνομιλίες. Πλάνα από την Ελβετία έδειχναν τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στον ίδιο χώρο με τον Βανς, αν και οι δυο τους δεν εθεάθησαν να αλληλεπιδρούν. Επίσης, μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν δήλωσε ότι οριστικοποιήθηκε ένα προσχέδιο σχετικά με την άρση των κυρώσεων (sanctions waivers) για το ιρανικό πετρέλαιο, προσθέτοντας ότι οι σχετικές άδειες θα εκδοθούν σύντομα.
Ωστόσο, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι το πιο ακανθώδες ζήτημα των συνομιλιών, το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, δεν συζητήθηκε.
«Καμία διαπραγμάτευση σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου των συνομιλιών, διάρκειας 80 λεπτών», ανέφερε ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας. Αντίθετα, ο Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές είχαν «διεξοδικές συζητήσεις για όλα τα στοιχεία της πυρηνικής συμφωνίας» και ότι σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν «τη σημερινή εργασία ως σημείο εκκίνησης για τις συνεχιζόμενες τεχνικές συνομιλίες που θα ακολουθήσουν».
Και οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι συζήτησαν τη σύγκρουση στον Λίβανο, αναδεικνύοντας πώς οι συνομιλίες στην Ελβετία έχουν γίνει το κεντρικό βήμα για τις συζητήσεις που αφορούν τον Λίβανο, παρόλο που σε αυτές δεν περιλαμβάνονται το Ισραήλ, ο Λίβανος ή η Χεζμπολάχ.
«Εργαστήκαμε επίσης πάνω σε μηχανισμούς αποτροπής συγκρούσεων και στην επιβολή της κατάπαυσης του πυρός στον νότιο Λίβανο», δήλωσε ο Αμερικανός διπλωμάτης.
Ο Αμερικανός διπλωμάτης πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην «αποσαφήνιση ορισμένων από τα συγκεχυμένα μηνύματα του Ιράν για τα Στενά και στη δημιουργία μηχανισμών αποτροπής συγκρούσεων, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα Στενά θα παραμείνουν πλήρως ανοιχτά».
Τα δεδομένα δείχνουν μείωση της κίνησης στο Ορμούζ
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν ισχυριστεί ότι η Τεχεράνη έκλεισε τα Στενά σε απάντηση στις ενέργειες του Ισραήλ στον Λίβανο, ενώ οι ΗΠΑ επέμεναν ότι το πέρασμα παραμένει ανοιχτό. Ωστόσο, τα ναυτιλιακά δεδομένα έδειξαν ότι ο αριθμός των πλοίων που πέρασαν από τα Στενά μειώθηκε κατακόρυφα την Κυριακή.
Πέντε πλοία πέρασαν από τα Στενά την Κυριακή, σε σύγκριση με τα 26 πλοία που εντοπίστηκαν μία ημέρα νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Kpler. Σε αυτά περιλαμβάνονταν τρία υπερδεξαμενόπλοια (VLCC) που μετέφεραν 2 εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού πετρελαίου και μαζούτ το καθένα, ένα εκ των οποίων κατευθυνόταν προς την Ιαπωνία. Τα δεδομένα ενδέχεται να μην περιλαμβάνουν πλοία που απενεργοποιούν τους πομπούς τους (transponders) όταν πλέουν στον Κόλπο.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης της Τεχεράνης κήρυξαν το Σάββατο τη θαλάσσια οδό εκ νέου κλειστή σε απάντηση στα ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, αφού την είχαν ανοίξει στο πλαίσιο του MOU. Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι τα εμπορικά πλοία συνέχιζαν να λειτουργούν.
Η δήλωση των μεσολαβητών ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν να εγκαταστήσουν μια «γραμμή επικοινωνίας» για την αποφυγή περιστατικών στα Στενά.
«Μια γραμμή επικοινωνίας μεταξύ των μερών έχει σχηματιστεί… για την αποφυγή περιστατικών και παρανοήσεων, με σκοπό την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ», ανακοίνωσαν το Πακιστάν και το Κατάρ.
Νετανιάχου: Δημιουργήσαμε τις συνθήκες για την πτώση του ιρανικού καθεστώτος
Ενώ το Ισραήλ έχει αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε μαζί με τις ΗΠΑ, ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προέβη σε μια σειρά δηλώσεων, επαναλαμβάνοντας τη θέση του Ισραήλ για τον πόλεμο και τις ειρηνευτικές συνομιλίες σε ομιλίες του την Κυριακή.
Ο πρωθυπουργός, ο οποίος έχει κρατήσει αποστάσεις από το MOU, επανέλαβε ότι το Ισραήλ είναι προσηλωμένο στην αποτροπή της Χεζμπολάχ και στην παρεμπόδιση του Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ ισχυρίστηκε ότι ο πόλεμος δημιούργησε τις συνθήκες για την πτώση του ιρανικού καθεστώτος, που αποτελούσε έναν από τους κεντρικούς στόχους της αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας.
«Όσον αφορά το Ιράν: Όποιες διπλωματικές εξελίξεις και αν υπάρξουν, δεν θα επιτρέψω στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Όσο είμαι πρωθυπουργός του Ισραήλ, αυτό δεν θα συμβεί», δήλωσε ο Νετανιάχου, μιλώντας στα εβραϊκά σε εκδήλωση μνήμης για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του αδελφού του, Γιόνι Νετανιάχου, ο οποίος σκοτώθηκε ενώ ηγείτο μιας επίλεκτης δύναμης των IDF στην επιχείρηση διάσωσης ομήρων στο Εντέμπε το 1976.
Επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι εξαπέλυσε τις εκστρατείες του Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον περασμένο χρόνο «προκειμένου να εξαλειφθεί η άμεση απειλή αφανισμού που αποτελεί το σατανικό καθεστώς του Ιράν», προσθέτοντας: «Αν δεν είχαμε ενεργήσει, θα είχαν ήδη στην κατοχή τους πυρηνικές βόμβες και θα τις είχαν χρησιμοποιήσει».
«Έχουμε σημειώσει τεράστια επιτεύγματα και δεν θα τα εγκαταλείψουμε. Θα παραμείνουμε στη ζώνη ασφαλείας στον νότιο Λίβανο για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, προκειμένου να προστατεύσουμε τους πολύτιμους κατοίκους του βορρά και όλους τους πολίτες του Ισραήλ [από τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ]. Ως πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιμένω σε αυτό κατηγορηματικά, και τίποτα δεν πρόκειται να το αλλάξει», ανέφερε.
Σε ξεχωριστή ομιλία του, ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι το Ισραήλ πέτυχε να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, παρόλο που το καθεστώς εξήλθε άθικτο από τη σύγκρουση. Το ιρανικό κοινό δεν έκανε καμία γνωστή προσπάθεια να ανατρέψει την κυβέρνησή του κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο οποίος ακολούθησε μια θανατηφόρα κυβερνητική καταστολή που στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους μετά τις εκτεταμένες διαδηλώσεις του Ιανουαρίου.
Μιλώντας στο Διεθνές Συνέδριο Πολιτικής του JNS στην Ιερουσαλήμ, ο Νετανιάχου παρέθεσε τις στρατιωτικές επιτυχίες της εκστρατείας, λέγοντας: «Αποκεφαλίσαμε την ηγεσία του τρομοκρατικού καθεστώτος· συντρίψαμε την πυραυλική τους βιομηχανία· εξουδετερώσαμε το ναυτικό τους· εξουδετερώσαμε την πολεμική τους αεροπορία· πλήξαμε τις στρατιωτικές τους βιομηχανίες· πλήξαμε τις γέφυρές τους».
«Η συσσωρευμένη ζημιά που προκαλέσαμε στην οικονομία των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης… υπολογίζεται σε εκατοντάδες και εκατοντάδες δισεκατούνια δολάρια», είπε.
«Θα τους πάρει πολύ χρόνο για να συνέλθουν… Και μπορεί να μην συνέλθουν ποτέ», συνεχίζει ο πρωθυπουργός. «Επειδή όταν καταφέρνεις τέτοια πλήγματα, και όταν το χάσμα μεταξύ του καθεστώτος και του λαού είναι τόσο βαθύ, δεν μπορείς να προβλέψεις πότε θα πέσει ένα τέτοιο καθεστώς. Και νομίζω ότι δημιουργήσαμε τις συνθήκες για τη μελλοντική του πτώση».

πηγή:Times of Israel