Διπλωματική Αποκλιμάκωση και Επιχειρησιακή Ετοιμότητα για την Ηλεκτρική Διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Σε τροχιά αποκλιμάκωσης φαίνεται να εισέρχεται η διπλωματική ένταση που προκλήθηκε τις τελευταίες ημέρες στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή τις προγραμματισμένες έρευνες για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου (Great Sea Interconnector). Η Άγκυρα επιχειρεί πλέον να χαμηλώσει τους τόνους, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, να δηλώνει καθησυχαστικά σε Έλληνες δημοσιογράφους πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Την ίδια στιγμή, τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι το ζήτημα που είχε ανακύψει με την έκδοση εκατέρωθεν NAVTEX έχει πλέον επιλυθεί, αποφεύγοντας ωστόσο να παρέχουν περαιτέρω διευκρινίσεις για το περιεχόμενο αυτής της εξέλιξης.
Η αλλαγή ρητορικής από την τουρκική πλευρά διαδέχεται ένα ιδιαίτερα τεταμένο παρασκήνιο και έναν άτυπο «πόλεμο» ανακοινώσεων. Είχε προηγηθεί η έκδοση ελληνικής και κυπριακής NAVTEX για την κάλυψη των ερευνητικών εργασιών, στις οποίες η Τουρκία απάντησε με την έκδοση αντι-NAVTEX από τον σταθμό της Αττάλειας. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε φτάσει στο σημείο να υποστηρίξει ότι ακυρώνει τις οδηγίες της Αθήνας και της Λευκωσίας, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι οι έρευνες θα διεξαχθούν εντός της φερόμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας και απαιτώντας επίμονα την υποβολή αιτήματος προηγούμενης αδειοδότησης από τις τουρκικές αρχές.
Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα και σε απόλυτα αυστηρό τόνο στις τουρκικές αξιώσεις, ξεκαθαρίζοντας πως δεν τίθεται κανένα ζήτημα αιτήματος άδειας. Διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους θα διεξαχθούν κανονικά σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα, καθώς και στις αντίστοιχες υφαλοκρηπίδες, τονίζοντας με έμφαση πως το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών. Το κύριο τμήμα των ερευνών που απομένει αφορά τη θαλάσσια ζώνη ανατολικά της Κάσου, φτάνοντας μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Στο καθαρά επιχειρησιακό πεδίο, το υπό γαλλική σημαία ερευνητικό πλοίο «VB Abeille Marengo», το οποίο έχει ναυλωθεί από την εταιρεία Nexans, προετοιμάζεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου, με πιθανότερη ημερομηνία την 9η Νοεμβρίου. Στόχος του είναι η έναρξη μιας εκτενούς, εξάμηνης ερευνητικής αποστολής στην επίμαχη περιοχή. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα των εργασιών, ωστόσο, εξαρτάται άμεσα από τις μετεωρολογικές συνθήκες, καθώς οι ισχυροί άνεμοι ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξέλιξη του έργου.
Παρά τη διαφαινόμενη διπλωματική αποκλιμάκωση, η Τουρκία διατηρεί στενή επιτήρηση επί του πεδίου. Τις τελευταίες ώρες καταγράφηκε έντονη δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV) στο βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο. Ειδικότερα, ένα τουρκικό UAV τύπου AKINCI ή ANKA, με το διακριτικό VATOZ17, απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν και πραγματοποίησε πτήσεις αναγνώρισης και επιτήρησης νότια της Καρπάθου, ακριβώς στην περιοχή όπου προγραμματίζεται η διέλευση του υποθαλάσσιου καλωδίου. Το αεροσκάφος, μάλιστα, φέρεται να ενεργοποιούσε και να απενεργοποιούσε τον πομπό εντοπισμού του κατά διαστήματα, καταδεικνύοντας τη διαρκή προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρεί πλήρη επιχειρησιακή εικόνα της θαλάσσιας δραστηριότητας, την ώρα που στο διπλωματικό πεδίο επιχειρεί να κλείσει το μέτωπο.