Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε πρόταση του Ιράν για το εκ νέου άνοιγμα του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ και δήλωσε σε συμβούλους του ότι αναμένει να ξαναρχίσει τους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ανέφερε η Wall Street Journal το Σάββατο, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ ήταν ωστόσο απρόθυμος να ξαναρχίσει μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις, σημειώνοντας ότι οι απόψεις του θα μπορούσαν να αλλάξουν και να επηρεαστούν από τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο.
Το Ιράν πρότεινε το εκ νέου άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και τον τερματισμό των μαχών στον ευρύτερο πόλεμο της Μέσης Ανατολής κατά τη διάρκεια της διπλωματικής πρωτοβουλίας στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, αναφέροντας ότι η πρόταση είχε διαβιβαστεί στους Αμερικανούς μέσω διαμεσολαβητών από το Κατάρ.
Ανέμεναν επίσημη αμερικανική απάντηση στην πρότασή τους το Σάββατο.
Οι Ιρανοί προσέγγισαν επίσης τους Σαουδάραβες αντιπάλους τους σχετικά με το στενό, υπογραμμίζοντας το διακύβευμα μιας σύγκρουσης επτά μηνών που έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου μέσω μιας από τις πιο κρίσιμες ναυτιλιακές οδούς του πλανήτη και έχει επιφέρει βαρύ πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε για συνομιλίες την Τρίτη με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και προηγουμένως είχε θέσει τους όρους για τον τερματισμό του πολέμου και το εκ νέου άνοιγμα του ζωτικού ναυτιλιακού διαύλου.
«Εάν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις, το στενό μπορεί να ανοίξει εκ νέου και η κανονική θαλάσσια διέλευση να αποκατασταθεί εντός επτά ημερών», δήλωσε ο Αραγτσί στον ΟΗΕ.
Ο θαλάσσιος δίαυλος, που είναι καθοριστικός για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου, βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, η οποία βρίσκεται σε αδιέξοδο μετά από σχεδόν επτά μήνες.
Εάν οι ΗΠΑ συμφωνούσαν, τα εμπόλεμα μέρη θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ευρύτερες συνομιλίες «επί αμοιβαία συμφωνημένων θεμάτων», πρόσθεσε ο Αραγτσί.
Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να περιλαμβάνει συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τραμπ έχει ορκιστεί ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνική βόμβα, ενώ ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι το Ιράν δεν θα επιδείξει καμία ευελιξία σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν την ειρηνευτική του πρόταση.
Το Ιράν δεν θα προέβαινε σε καμία παραχώρηση όσον αφορά τα δικαιώματά του, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού ουρανίου ή της αποστολής του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του εκτός της χώρας, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η αναστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν ήταν βασικός στόχος του Ισραήλ όταν ξεκίνησε τον πόλεμο στα τέλη Φεβρουαρίου, μαζί με τις ΗΠΑ.
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει τις συζητήσεις μέσω μεσολαβητών «θετικές και εποικοδομητικές».
Ωστόσο, ο Τραμπ ήταν κατ’ ιδίαν δύσπιστος για το αν το Ιράν θα ικανοποιούσε τα αιτήματά του, ανέφερε το δημοσίευμα της Journal, και είπε στο επιτελείο του ότι θεωρεί πιθανή μια νέα εκστρατεία βομβαρδισμών.
Ο Τραμπ ανάρτησε επίσης μια εικόνα στην πλατφόρμα του Truth Social με έναν χάρτη που έδειχνε το Στενό του Ορμούζ κυκλωμένο και με την ετικέτα «Στενό του Τραμπ» («Trump Strait»).
Δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία
Η πρόταση του Ιράν φέρεται επίσης να ζητά την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που εκτιμώνται σε τουλάχιστον 12 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν από τις ΗΠΑ.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο CBS ότι η διαδικασία της εκεχειρίας «θα ξεκινήσει από την ίδια την ημέρα που θα την αποδεχθούν».
«Είχαμε προηγουμένως καταλήξει σε συμφωνία βασισμένη στο μνημόνιο συνεννόησης (MOU) που υπογράφηκε στο Πακιστάν… εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνήσουν να προχωρήσουν με αυτόν τον τρόπο, όλα θα επιστρέψουν όπως ήταν πριν», πρόσθεσε.
Ο Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε στο AFP σε αποκλειστική συνέντευξη την Τρίτη ότι ο τερματισμός των εχθροπραξιών στην Υεμένη ήταν επίσης μεταξύ των αιτημάτων της Τεχεράνης.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης τον Ιούνιο με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, το εκ νέου άνοιγμα του στενού και την έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Αλλά η συμφωνία κατέρρευσε λίγο αργότερα, όταν το Ιράν άνοιξε πυρ εναντίον εμπορικών πλοίων στο Ορμούζ, τα οποία κατηγόρησε ότι παρεξέκλιναν από την εγκεκριμένη πορεία τους μέσω του θαλάσσιου περάσματος.
Το Ιράν απαιτεί από τα πλοία να λαμβάνουν άδεια πριν από τη διέλευση, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας και κυριαρχίας.
Τα πλοία που αρνούνται να συμμορφωθούν τίθενται τακτικά στο στόχαστρο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβαρδίζουν σποραδικά ιρανικές παράκτιες περιοχές ως αντίποινα.
Οι Σαουδάραβες σύμμαχοι ενώνονται
Προηγούμενες προσπάθειες διπλωματίας απέτυχαν να τερματίσουν τον πόλεμο. Έκτοτε, ο πόλεμος εναλλάσσεται μεταξύ παύσεων και νέων πληγμάτων, υποβαθμίζοντας τις συμβατικές δυνάμεις του Ιράν και πλήττοντας την ήδη εξασθενημένη ιρανική οικονομία.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του ανταπέδωσαν επεκτείνοντας τη σύγκρουση σε ολόκληρη την περιοχή. Το Ιράν, το οποίο ελέγχει το στενό μαζί με το Ομάν, έχει πλήξει συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο με drones και πυραύλους, ενώ οι σύμμαχοί του Χούθι στην Υεμένη έχουν βάλει στο στόχαστρο σαουδαραβικά συμφέροντα. Πολιτοφυλακές προσκείμενες στο Ιράν στο Ιράκ κατηγορήθηκαν για επίθεση σε αγωγό που απέσυρε προσωρινά περισσότερο σαουδαραβικό πετρέλαιο από την αγορά.
Ο Αραγτσί ενημέρωσε τον Σαουδάραβα ομόλογό του, πρίγκιπα Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν, σχετικά με τη συνεννόηση μεταξύ Ιράν και Ομάν όσον αφορά τις ασφαλείς ναυτιλιακές οδούς στο Στενό του Ορμούζ, ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών νωρίς το Σάββατο.
Το διευρυνόμενο κόστος του πολέμου έχει επίσης ενώσει τους συμμάχους της Σαουδικής Αραβίας για να ενισχύσουν την άμυνα του βασιλείου.
Η υποστηριζόμενη από τη Σαουδική Αραβία, διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης έχει δεχθεί επίθεση από συνδεόμενους με το Ιράν μαχητές Χούθι, με πυραύλους των Χούθι να πλήττουν το εσωτερικό του βασιλείου.
πηγή:Times of Israel