Ο Κάρολος Κουν έλεγε ότι «η τέχνη είναι μεγάλη. Δεν έχουμε το δικαίωμα να την κατεβάσουμε στο ανάστημά μας». Ανάστημα που αποδεικνύεται μικρό σε   καλλιτέχνες αναγνωρισμένους ως μεγάλους όπως η Νετρέμπκο και ο Γκεργκίεφ. Γιατί δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι  η Άννα Νετρέμπκο τραγουδάει στη Σελήνη και ο Γκεργκίεφ διευθύνει διαγαλαξιακές παραστάσεις.  Φυσικά και όχι. Όλοι είναι εδώ. Όλοι βλέπουν και ακούν, εφόσον ζούμε και στην εποχή της πληροφορίας. Κανείς δεν έχει την δικαιολογία  του ότι δεν ξέρει, δεν γνωρίζει. Όταν γίνονται εγκλήματα, όπως αυτά που διαπράττει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας και κατά του Ουκρανικού λαού, κανείς δεν μπορεί να δηλώσει αμέτοχος επειδή και μόνο είναι καλλιτέχνης.

Αντιθέτως, και μάλιστα επειδή είναι καλλιτέχνης, έχει άποψη, θέση και επιρροή αλλά και χρέος προς το κοινό του και την ανθρωπότητα να πάρει καθαρή θέση. Επειδή ο καλλιτέχνης έχει φωνή, οφείλει να μιλήσει, να καταγγείλει!

Διαφορετικά δεν είναι συνεπής με την τέχνη του, δεν είναι συνεπής με τον εαυτό του. Γιατί η αληθινή τέχνη υπακούει μόνο   στην ελευθερία και τον άνθρωπο.    

Η αληθινή τέχνη ενώνει τους ανθρώπους και δεν τους χωρίζει. Η αληθινή τέχνη δεν πολεμάει ανθρώπους.

Από την άλλη, όλοι γνωρίζουμε πως η «τέχνη», στις σκοτεινές της στιγμές, έχει προπαγανδίσει στυγνές δικτατορίες και έχει υπηρετήσει ανίερους  πολέμους.

Επομένως σε ένα απάνθρωπο και άδικο πόλεμο, όπως σε αυτό  που ζούμε τώρα, η τέχνη δεν μπορεί να σιωπά. Ούτε καν μόνο να μιλά! Πρέπει να ουρλιάζει!

Την ώρα που ο ρωσικός στρατός  σκοτώνει αθώα παιδιά και αμάχους και ξεριζώνει οικογένειες από τις εστίες τους και καταστρέφει ζωές και πόλεις, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στη μουσική του Τσαϊκόφσκι και στα Μπολσόι να λειτουργήσουν καθησυχαστικά στις αφυπνισμένες μας συνειδήσεις. Να θωπεύσουν και να εκμεταλλευθούν τα πιο ευγενή μας αισθήματα. Να απαλύνουν, να λειάνουν τις σκληρές εικόνες του πολέμου, ενώ στην ουσία δεν γίνονται παρά η μουσική επένδυση του ολέθρου.  

Και όχι! Δεν μπορεί η Άννα Καρένινα ούτε     να κρύψει, ούτε να εξωραΐσει τα εγκλήματα πολέμου.

Μαρία Γ. Σιαφάκα

Απάντηση