Μπαλάντα για τη Ροδάνθη

Ποιος είναι ο Κωστής Τσιάκαλος

Ποιητής, συγγραφέας, δημοσιογράφος

Γεννήθηκε στη Σπολάιτα Αγρινίου και κατάγεται από τα Άγραφα -εκείθεν από το Σούλι. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες (Πάντειο) και άρχισε δημοσιογραφία τον Ιανουάριο του 1975 -αμέσως μετά τη βράβευσή του από τον Φιλολογικό Σύλλογο ‘Παρνασσός’.

Εργάστηκε επί 37 χρόνια ως δημοσιογράφος- Στην ημερήσια οικονομική εφημερίδα ‘Εξπρές’ (ρεπορτάζ, ύλη, αρχισυνταξία από το 1975 ως το 2007 συνεχώς). - Διευθυντής στο Γραφείο Τύπου της ΓΣΕ ΒΕΕ (1977-1983). - Προϊστάμενος στο Γραφείο Τύπου του ΕΟΜΜΕΧ - Υπουργείο Ανάπτυξης (1984-2007).

 Ταξίδεψε σε πολλές χώρες, Ευρώπης, Αφρικής, Ασίας, Αμερικής και πήρε δεκάδες συνεντεύξεις από υπουργούς (Έλληνες και ξένους), υφυπουργούς, προέδρους οργανισμών και οργανώσεων, δημάρχους, παπάδες, δεσποτάδες, εργάτες, αγρότες, εμπόρους, βιοτέχνες, βιομηχάνους, κ.α.

Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ (από το 1978), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ ) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (IFJ). Εκλέχτηκε δέκα φορές στο Μικτό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ και δύο φορές Αντιπρόσωπος στην ΠΟΕΣΥ. Στις εκλογές της ΕΣΗΕΑ το 2000 έλαβε παμψηφία. Δίδαξε σε σεμινάρια δημοσιογραφίας που αφορούσαν σε μεταπτυχιακές σπουδές. Επίσης έχει κάνει εισηγήσεις και έχει προεδρεύσει σε συνέδρια δήμων, επιχειρήσεων, οργανώσεων, οργανισμών κ.λπ.

Βραβεία διακρίσεις: Έχει τιμηθεί με το Ρωσικό Βραβείο Ποίησης. Από τον Φιλολογικό Σύλλογο ‘Παρνασσός’, από το Πνευματικό Κέντρο Φλώριδας των ΗΠΑ ‘Ο Προμηθέας’, από τη Νομαρχία Κεφαλλονιάς και Ιθάκης, από τον Δήμο και τη ΧΕΝ Κηφισιάς, από το περιοδικό ‘Προς τη Νίκη’, από τον Σύνδεσμο Δελφικών Αμφικτυονιών, από το Δήμο Νεάπολης Αγρινίου, από την ΕΕΔΕ και άλλους φορείς. Έχει εκδώσει εννιά ποιητικές συλλογές. Διετέλεσε πρόεδρος του Πολιτιστικού και Επιστημονικού Συνδέσμου Αιτωλών και Ακαρνάνων ‘Κοσμάς ο Αιτωλός’. Επίσης πρόεδρος, γενικός γραμματέας, μέλος Δ.Σ. στον Πολιτιστικό Σύλλογο Σπολάιτας Αγρινίου.

Τι είπαν για την ποίηση του Κωστή Τσιάκαλου

Γρηγόριος Κωσταρας* “Ωραίο ποίημα με λέξεις διαμάντια και στίχους ζαφειρόπετρες”

Ακολουθούν σταχυολογήματα από το δεκασέλιδο κείμενο του καθηγητή Γρηγόρη Κωσταρά (ομιλία του στην ΕΣΗΕΑ κατά την παρουσίαση της «Μπαλάντας» του Κωστή Τσιάκαλου). Μεταξύ άλλων είπε:

«Η Μπαλάντα για τη Ροδάνθη» πραΰνει το νου, γίνεται πηγή ομορφιάς. Οδηγεί τον αναγνώστη σε διάθεση ήρεμη και εορταστική, όπως ακριβώς κατά την ακρόαση έργων με αυλό κατά τις σπονδές ή κατά την ακρόαση δωρικών ασμάτων.

Θέλγει, ενθουσιάζει και συναρπάζει, προκαλώντας συναισθήματα που το ένα διαδέχεται το άλλο. Η ποίηση είναι τέχνη κορυφαία και ως τέχνη εκφράζει το ωραίο, το εύμορφο, το κάλλος. Αυτό είναι η «Μπαλάντα για τη Ροδάνθη». Το κάλλος, όχι μόνο το ορατό.

Η ποίηση του Κωστή Τσιάκαλου μοιάζει με μεγάλη ροδιά ανθισμένη, σαν πυρκαγιά που χρυσολάμπει στον ήλιο. Διαμάντια είναι οι λέξεις της. Ζαφειρόπετρες οι στίχοι της. Γλυκείς αντίλαλοι οι ρυθμοί και η αρμονία της γλώσσας της. Η γλώσσα, άλλωστε, είναι το αρτοφόρο του ποιητικού και δημιουργικού πνεύματος.

Μουσική ποίηση που έρχεται από την καρδιά του Κωστή Τσιάκαλου, προορισμένη να φέρνει αγάπη και αδελφοσύνη, να βυθίζει σε μεγαλοπρεπεή ωκεανό φωτός, να οδηγεί σε άφωνο στοχασμό και, δρασκελίζοντας το κατώφλι του πόνου, να οδηγεί σε υπερκόσμια δώματα πνευματικής χαράς.

*Ο Γρηγόριος Φιλ. Κωσταράς είναι καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κριτικός και συγγραφέας. Το μνημειώδες συγγραφικό του έργο αριθμεί πάνω από 50 βιβλία!

Μανώλης Μπεντενιώτης* “Συνεπαίρνει τον αναγνώστη και του χαρίζει πνευματική γαλήνη”

«Όσα αγαπήσαμε δεν σβήνουν, όσα αγαπήσαμε θα μείνουν» είπε ο Μαν. Μπεντενιώτης και πρόσθεσε:

Τούτο το ποιητικό έργο έχει ξεχωριστή σημασία για τα ελληνικά γράμματα, καθώς ενσωματώθηκαν εδώ και τα βραβευμένα ποιήματα του Κωστή Τσιάκαλου από τον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός». Ειδικότερα ο Κωστής Τσιάκαλος στη «Μπαλάντα» του συμπυκνώνει τη σκέψη του και διατυπώνει αλληγορικά τα διανοήματά του. το κάνει ξεφεύγοντας από την καθημερινότητα και συνάμα προεκτείνοντας τα προσωπικά του βιώματα, εξιδανικεύοντας την αγάπη.

Ακόμη οι στίχοι με αναφορά στη Ροδάνθη «που φιλιώνει με την κόρη του εργάτη» παίρνουν μια ιδιαίτερη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία, δίνοντας την κοινωνική διάσταση της ποίησης του Κωστή Τσιάκαλου. Η «Μπαλάντα για τη Ροδάνθη» του Κωστή Τσιάκαλου έχει ξεχωριστή λογοτεχνική αξία. συνεπαίρνει τον αναγνώστη και του χαρίζει πνευματική γαλήνη, τον απογειώνει και τον λυτρώνει από την καθημερινότητα».

Με απόλυτη συνέπεια λογικής και αισθητικής, οι στίχοι στη «Μπαλάντα για τη Ροδάνθη» αποτυπώνουν έκφραση συναισθημάτων, που εξωτερικεύονται με όντως ωραίο ελευθερόστιχο ποιητικό τρόπο. Πρόκειται για αληθινό ποιητικό λόγο με εσωτερική αρμονία συνάμα δε και με μια άναρχη ομοιοκαταληξία, η οποία γοητεύει και μας δίνει μια σπάνια μουσικότητα δυσεύρετη ειδικότερα στους χαλεπούς και ταραγμένους καιρούς που βιώνουμε.

*Ο Μανώλης Μπεντενιώτης είναι δικηγόρος, δημοσιογράφος, καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Διετέλεσε έξι φορές βουλευτής και δύο φορές υπουργός επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ. Έχει συγγράψει δύο βιβλία με θέμα το «ασφαλιστικό σύστημα».

Νίκος Πολίτης* “Ό,τι είναι ο Σοπέν για τη μουσική είναι ο Τσιάκαλος για την ποίηση”

...Η μουσικότητα και η προσωδία (με την έννοια του μουσικομελωδικού χαρακτήρα της γλώσσας) καθηλώνουν και συναρπάζουν τον αναγνώστη, ακόμα και αυτόν που από έλλειψη γνώσεων, δεν είναι σε θέση να τα εντοπίσει. Αυτά ο Κωστής Τσιάκαλος τα επιτυγχάνει με στίχο σφιχτό και με αναπάντεχες ως προς τη θέση τους ομοικοαταληξίες μέσα στην ίδια στροφή, αλλά χωρίς ίχνος ρίμας που θα μπορούσε να παραπέμψει σε ξεπερασμένα πρότυπα. Παραδείγματα:

«Εσύ τότε της ψυχής μου το θαύμα. / Τώρα μόνιμο τραύμα, / χαίνουσα πληγή, αναβλύζουσα πηγή / του διψασμένου ποιητή. / Κασταλίας νάμα, πιστού τάμα / στις θεϊκές δυνάμεις της Αγάπης».

«Λύσαμε την παρθενική μας γωνία και υψώσαμε σμιγμένα / τ’αγιασμένα σώματά μας πορφυρωμένα σε υπέρτατη ικεσία / που ψάχνει ακόμα τον αντάξιο θεό της».

Ο Κωστής Τσιάκαλος είναι ποιητής ελεύθερος, ανεξάρτητος από κάθε φόρμα και ανένταχτος σε είδη. Είναι ποιητής με καθαρά προσωπικό ύφος. Είναι για την Ποίηση ό,τι για τη Μουσική ο Σοπέν: είχε την ικανότητα να διεισδύει σε μυστικές γωνιές της ανθρώπινης ψυχής και να αντλεί νέες μαγικές ηχητικότητες από το πιάνο, συνθέτοντας μελωδίες με άκρως προσωπικό χαρακτήρα που εξέφραζαν ψυχικές καταστάσεις, χωρίς ωστόσο να καταφεύγει στον συναισθηματισμό, μελωδίες εκ πρώτης όψεως ρομαντικές αλλά δίχως ίχνος από τα τυπικά «διακριτικά» του ρομαντισμού, μελωδίες χαρακτηριζόμενες από κλασική καθαρότητα.

*Ο Νίκος Πολίτης είναι δημοσιογράφος, φιλόλογος, μουσικολόγος.